Kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak anılan Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı. PKK/KCK terör örgütünün fiili varlığının sona erdirilmesi ve silahların teslim edilmesinin ardından uygulanacak hukuki süreci düzenleyen yasa; soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesinden cezaların infazına, hak yoksunluklarından silah teslimine kadar geniş kapsamlı hükümler içeriyor.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırlanan ve kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’ni kabul etti. TBMM, teklifin kabul edilerek yasalaştığını 11 Ağustos 2026 tarihinde duyurdu.

TBMM’nin resmî açık oylama kayıtlarına göre kanunun tümü üzerindeki oylamada 467 milletvekili kabul, 87 milletvekili ret, 7 milletvekili çekimser oy verdi. Oylamada 2 mükerrer oy kayda geçti. Toplam oy kaydı 563 oldu. Böylece 290 sıra sayılı teklif kanunlaştı.

Toplam 12 maddeden oluşan düzenleme, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilerek ilgili MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması üzerine işletilecek mekanizmaları belirliyor.

Yasa kimleri ve hangi suçları kapsıyor?

Düzenleme yalnızca belirlenen süreç kapsamında PKK/KCK terör örgütü ve bununla bağlantılı oluşumlara yönelik hükümler getiriyor.

Kanunun kapsamına; PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgütün propagandasını yapma, örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ile örgüt lehine işlenen Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki suçlar giriyor.

Ancak örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenmiş ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren bazı suçlar, soruşturma, kovuşturma ve infazın ertelenmesine ilişkin hükümlerin dışında bırakılıyor.

İşte çerçeve yasanın 12 maddesi

MADDE 1 – Amaç ve kapsam

Kanunun ilk maddesi düzenlemenin amacını ve kimleri kapsayacağını belirliyor.

Buna göre PKK/KCK terör örgütü ile bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolünde bulunan bütün silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor.

Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi ve buna ilişkin MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından kanunda öngörülen hükümler uygulanabilecek.

Bu aşamadan sonra kapsam dahilindeki kişiler hakkında yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi ve kanunda belirtilen diğer işlemler gerçekleştirilebilecek.

Madde; örgütü kurma veya yönetme, örgüt üyeliği, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve örgüt lehine işlenen terörizmin finansmanı suçlarını kapsıyor.

MADDE 2 – Tanımlar

İkinci maddede kanunda kullanılacak iki temel kavram açıklanıyor.

Kanundaki “örgüt” ifadesi, PKK/KCK terör örgütünü ve bununla bağlantılı bütün oluşumları ifade ediyor.

“Kurul” ifadesi ise kanunun 7’nci maddesi uyarınca oluşturulacak ve sürecin takip, koordinasyon ve değerlendirmesini yapacak kurulu tanımlıyor.

MADDE 3 – Soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi

Kanunun en kapsamlı hükümlerinden biri üçüncü maddede bulunuyor.

Örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve elindeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi, bunun MGK tarafından teyit edilmesi ve MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından belirli soruşturma ve kovuşturmalar ertelenebilecek.

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenmiş olup müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar bu düzenlemenin dışında tutulacak.

Bunun dışındaki kapsama giren suçlarda;

Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl,

15 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlar ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar ise 10 yıl süreyle ertelenecek.

Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek.

Dosyalar ve suçun ispatına yarayan deliller erteleme süresince muhafaza edilecek.

Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında ise erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilebilecek ve söz konusu değerler Hazineye gelir kaydedilecek.

Verilen karar ilgililere tebliğ edilecek; başvuru ve itiraz hakkı, süresi ve başvurulacak merci kararda gösterilecek.

Cumhuriyet savcısının verdiği kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkı bulunan kişiler iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilecek. Mahkemenin kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin kararlarına karşı da iki hafta içinde itiraz edilebilecek.

MGK kararının yayımlanmasından önce işlenmiş ancak bu tarihten sonra soruşturulmaya başlanacak kapsamdaki suçlarda soruşturma yapılması ise 7’nci maddede kurulacak Kurulun iznine bağlı olacak.

MADDE 4 – Tutuklama, adli kontrol ve üst mahkemelerdeki dosyalar

Dördüncü madde, soruşturma ve kovuşturmaları ertelenecek kişiler hakkındaki koruma tedbirlerini düzenliyor.

Bu kişiler hakkında verilmiş tutuklama ve adli kontrol kararları, dosyanın bulunduğu aşamaya göre yetkili hâkim veya mahkeme, bölge adliye mahkemesi ya da Yargıtayın ilgili ceza dairesi tarafından yeniden değerlendirilecek.

Şartların oluşması halinde tutuklama veya adli kontrol tedbirlerinin kaldırılmasına karar verilebilecek.

Ayrıca erteleme kapsamına giren suçlara ilişkin istinaf veya temyiz incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilecek.

MADDE 5 – Erteleme kararlarının kaydı ve yeniden suç işlenmesi

Beşinci maddeyle verilen erteleme kararları için özel bir kayıt sistemi oluşturulacak.

Bu kayıtlar herkese açık olmayacak. Yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olması halinde Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından talep edilebilecek.

Ertelemeden yararlanan kişinin, erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçlarından birini işlemesi durumunda daha önce verilen erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma veya kovuşturmaya devam edilecek.

Yeni suç nedeniyle mahkûmiyet kararı verilmesi halinde cezanın infazı da 6’ncı maddede düzenlenen ertelemeden yararlanamayacak ve mahkûmiyet bütün hukuki sonuçlarını doğuracak.

Buna karşılık 5 veya 10 yıllık erteleme süresi yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanırsa, dosyanın bulunduğu aşamaya göre kovuşturmaya yer olmadığı veya davanın düşmesi kararı verilecek.

MADDE 6 – Kesinleşmiş cezaların infazının ertelenmesi

Altıncı madde, hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunan kişilere ilişkin hükümleri düzenliyor.

Yine örgütün fiili varlığını sona erdirdiğinin ve bütün silahlarını teslim ettiğinin tespiti, MGK tarafından teyit edilmesi ve ilgili kararın Resmî Gazete’de yayımlanması temel şart olacak.

Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan mahkûm olanlar ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar kapsam dışında olacak.

Diğer kapsamdaki suçlarda;

Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanların cezalarının infazı 5 yıl,

15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanların cezalarının infazı ise 10 yıl süreyle ertelenecek.

Erteleme kararı infaz hâkimi tarafından verilecek.

Bu hüküm müsadere kararlarının uygulanmasını engellemeyecek ve erteleme süresinde ceza zamanaşımı işlemeyecek.

İnfaz hâkiminin kararına karşı itiraz edilebilecek ve bu kararlar da özel sisteme kaydedilecek.

Erteleme süresinde yeniden bir terör suçu işlenirse infaz hâkimi erteleme kararını kaldıracak ve cezanın infazına devam edilecek.

Buna karşılık belirlenen süre herhangi bir terör suçu işlenmeden tamamlanırsa verilen ceza infaz edilmiş sayılacak.

Erteleme kararlarının takibini Cumhuriyet başsavcılıkları yapacak.

MADDE 7 – Süreci yönetecek Kurul oluşturulacak

Yedinci maddeyle kanunun uygulanmasını takip etmek ve değerlendirmek üzere geniş yetkili bir Kurul oluşturuluyor.

Kurula Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlık edecek.

Kurulda;

Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak.

Kurul ihtiyaç halinde alt komisyonlar oluşturabilecek. Bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri ile gerekli görülen kişiler toplantılara davet edilebilecek.

Sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak amacıyla alt komisyonlarda görevlendirmeler yapılabilecek.

MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra örgütün tamamen tasfiye edilip edilmediği ve buna ilişkin gözlem raporları Kurul tarafından dönemsel olarak değerlendirilebilecek.

Kurul gerekli görürse adli, idari veya yeni yasal düzenlemelerin yapılmasını talep edebilecek.

Ayrıca soruşturma, kovuşturma veya mahkûmiyet nedeniyle ortaya çıkan hak yoksunluklarının kaldırılması konusunda da Kurula yetki veriliyor.

Soruşturma ve kovuşturmalardan doğan hak yoksunluklarının kaldırılması sulh ceza hâkimliği veya ilgili mahkemeden; kesinleşmiş mahkûmiyetlerden doğan hak yoksunluklarının kaldırılması ise infaz hâkimliğinden talep edilebilecek.

Mahkûmiyet nedeniyle oluşan hak yoksunluğunun kaldırılmasının talep edilebilmesi için 5 yıllık infaz ertelemesinde en az 2 yıl, 10 yıllık infaz ertelemesinde ise en az 3 yıl geçmiş olması gerekecek.

Kurul, yaptığı çalışmalar hakkında TBMM’yi düzenli olarak bilgilendirecek.

TBMM Başkanlığı tarafından ayrıca kanun kapsamındaki uygulamaları takip etmek üzere bir İzleme Komisyonu kurulacak. Komisyon süreci izleyecek ve tavsiyelerde bulunabilecek.

Kurulun sekretarya hizmetleri Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülecek.

MADDE 8 – Silah, mühimmat ve malzemeler kayıt altına alınacak

Sekizinci madde silah ve malzeme tesliminin nasıl ele alınacağını düzenliyor.

Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdikleri veya bildirdikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer bütün malzemeler kayıt altına alınacak.

Teslim işlemlerinin nasıl yapılacağına ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.

MADDE 9 – Yararlanmak isteyenlere 6 aylık süre

Dokuzuncu madde, kanundan yararlanmak isteyen kişiler açısından süre sınırı getiriyor.

Örgütün fiili varlığını sona erdirdiğine ve silahlarını teslim ettiğine ilişkin tespiti teyit eden MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 aylık başvuru süresi başlayacak.

Kanun hükümlerinden yararlanmak isteyen kişilerin bu süre içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görevlendirilen kurumlara yazılı bildirimde bulunmaları gerekecek.

MADDE 10 – Görev ve sorumluluk

Onuncu madde kamu kurumları ile süreç kapsamında görev alan kişilerin sorumluluklarını düzenliyor.

Kanunun uygulanması kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarına verilen görevler ivedilikle yerine getirilecek.

Ayrıca kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin, bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmayacağı hükme bağlanıyor.

MADDE 11 – Yürürlük

Kanunun 11’inci maddesi yürürlük tarihini düzenliyor.

Buna göre kanun, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek.

Dolayısıyla TBMM’de kabul edilmiş olmasıyla yasama süreci tamamlanırken, kanunda öngörülen hükümlerin uygulanmaya başlanması Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla gerçekleşecek.

MADDE 12 – Yürütme

Kanunun son maddesine göre Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütecek.

Uygulama hemen başlamayacak

Kanunun en önemli noktalarından biri, soruşturma, kovuşturma ve cezaların infazının ertelenmesine ilişkin hükümlerin herhangi bir koşul olmadan uygulanmayacak olması.

Öncelikle PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin, kontrolündeki bütün silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor.

Bu tespit daha sonra Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilecek ve buna ilişkin MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla kanunda öngörülen süreç işletilecek.

Bu aşamanın ardından kanundan yararlanmak isteyenler için 6 aylık başvuru süreci başlayacak; ilgili soruşturma, kovuşturma ve infaz dosyaları ise kanundaki şartlar doğrultusunda yargı mercileri tarafından ayrı ayrı değerlendirilecek.

Böylece çerçeve yasa, örgütün silahsızlanması ve fiili varlığının sona erdirildiğinin resmen tespit edilmesi sonrasındaki adli, idari ve kurumsal sürecin temel hukuki çerçevesini oluşturacak.